NASLAGWERK BIJ JOUW CURSUS
Je hebt de interactieve cursus bij jouw KDV gevolgd. Hier vind je de belangrijkste theorie terug, rustig per onderwerp uitgelegd, zodat je later nog eens kan nalezen wat je hebt geleerd.
PREVENTIECHECK • 10 HOOFDSTUKKEN • 10 VRAGEN
01 / 10
Bij verslikken kan een kind nog effectief hoesten. Bij verstikken komt er nauwelijks of geen lucht meer langs. Dat verschil staat centraal.

Herkennen
Luister naar de hoest
Bij verslikken hoor je hoesten of kuchen.
Er kunnen piepende geluiden en speeksel zijn.
Bij verstikken wordt de hoest stil of stopt hij.
Het kind kan niet spreken of ademen en kan bleek of blauw worden.
Doen
Laat effectief hoesten
Blijf rustig en moedig het kind aan om door te hoesten.
Blijf kijken of de hoest effectief blijft.
Als de hoest niet meer effectief is, pas je de handelingen uit de cursus toe.
Let op
Niet op de rug slaan bij goed hoesten
Zolang het kind goed hoest, geef je geen rugslagen. Bij bewustzijnsverlies of wanneer het kind niet meer ademt, is de situatie ernstig en is professionele hulp nodig.
De handeling verschilt per leeftijd
Baby tot 12 maanden
Kind vanaf 12 maanden
Oefen deze handelingen onder begeleiding van een erkende instructeur. Na rugslagen of borst- of buikstoten is medische beoordeling nodig.
Preventie bij eten
Rustig eten
Laat het kind aan tafel eten, goed kauwen en niet spelen tijdens het eten.
Blijf erbij
Loop niet weg tijdens het eten. Geef in de auto alleen eten als iemand naast het kind zit.
Snijd veilig
Snijd druiven, cherrytomaten en knakworst in de lengte in vieren.
Extra opletten
Druiven, ijsblokjes, knakworst, munten, ballonnen en plakkerig broodbeleg kunnen risico geven.
02 / 10
Na een ernstige val zijn bewustzijn, ademhaling en pijn aan hoofd, nek of rug belangrijke signalen.

Herkennen
Bekijk de val en de klachten
Een val van hoger dan de lichaamslengte.
Pijn in rug, nek, hoofd, arm of been.
Een lichaamsdeel staat niet in de normale vorm.
Bewustzijnsverlies, sufheid of stuipen.
Doen
Laat het kind stil liggen
Laat het kind bij een ernstig ongeval zo stil mogelijk liggen.
Schakel professionele hulp in.
Controleer bewustzijn en ademhaling.
Bescherm tegen kou of hitte.
Let op
Verplaats alleen als het moet
Beweging kan letsel aan hoofd, nek of rug verergeren. Verplaats het kind alleen als de omgeving onveilig blijft of wanneer een zorgprofessional dit vraagt.
Plaats traphekjes op tijd
Doe dit zodra een kind aanstalten maakt om te kruipen — niet pas wanneer het al bij de trap komt.
03 / 10
De eerste stappen hangen af van vuil, diepte en bloeding. Een groot voorwerp dat in een wond vastzit, laat je altijd zitten.

Herkennen
Kijk naar diepte en bloeding
Schaafwond, snijwond of actieve bloeding.
Een wond die diep, gapend of sterk vervuild is.
Een voorwerp dat nog in de wond vastzit.
Doen
Spoel en dek af
Spoel met lauw, stromend drinkwater.
Droog de huid rond de wond met een schone doek.
Dek af met een steriel kompres, pleister of passend verband.
Geef bij een actieve bloeding stevige druk.
Let op
Laat ernstige wonden beoordelen
Neem contact op met een arts bij een diepe, gapende of sterk vervuilde wond. Trek een vastzittend voorwerp niet uit de wond; druk aan beide zijden en schakel hulp in.
Vier soorten wonden
Schaafwond
Spoel vuil weg. Een kleine schaafwond hoeft niet altijd verbonden te worden.
Snijwond
Druk de wondranden voorzichtig samen. Laat beoordelen of lijmen of hechten nodig is.
Voorwerp in de wond
Laat het voorwerp zitten, druk aan beide zijden en schakel hulp in.
Actieve bloeding
Laat het kind liggen en druk stevig met een doek of handschoenen tot hulp het overneemt.
04 / 10
De kern uit de cursus blijft staan: eerst koelen. Koel 10 tot 20 minuten met lauw, zacht stromend water.

Herkennen
Rood, blaren of wit-zwart
Eerstegraads: rood, licht gezwollen en pijnlijk.
Tweedegraads: rood, gezwollen, pijnlijk en met blaren.
Derdegraads: wit of zwart, niet soepel en soms juist weinig pijnlijk.
Doen
Koel 10 tot 20 minuten
Koel direct met lauw, zacht stromend water.
Verwijder losse kleding, sieraden en een luier als ze niet vastzitten.
Dek losjes af met huishoudfolie of niet-verklevend steriel verband.
Let op
Koel alleen de wond
Voorkom dat het kind onderkoeld raakt. Richt de straal net boven de wond, gebruik geen crème en trek niets los dat aan de huid vastzit.
Preventie van brandwonden
Hete dranken
Zet een baby niet op schoot bij koffie of thee en houd snoeren buiten bereik.
Bad en kruik
Controleer altijd de temperatuur van badwater en kruiken.
Keuken
Gebruik achterste pitten en draai pannenstelen weg van de rand.
Textiel
Let op tafelkleden waaraan een kind kan trekken.
05 / 10
Klachten kunnen ontstaan via mond en maag-darmkanaal, luchtwegen, huid of ogen. Eigen veiligheid en informatie over de stof komen eerst.

Herkennen
Klachten kunnen verschillen
Misselijkheid, braken of buikpijn.
Duizeligheid, verwardheid of hoofdpijn.
Benauwdheid of hartritmestoornis.
Stuipen, sufheid of brandwonden.
Doen
Vraag, noteer en bewaar
Stop verdere blootstelling zonder jezelf in gevaar te brengen.
Vraag rustig wat er is gebeurd.
Bewaar de verpakking en noteer stof, hoeveelheid en tijdstip.
Volg professioneel advies.
Let op
Laat het kind niet braken
Een mogelijke ingeslikte knoopcelbatterij is acuut: schakel direct professionele hulp in en wacht niet op klachten.
Preventie: waar staan gevaarlijke stoffen?
Medicijnen
Denk ook aan vitaminepillen en medicijnen in de handtas van bezoek.
Schoonmaak
Vaatwastabletten en andere middelen blijven gevaarlijk, ook met kindveilige sluiting.
Dagelijkse producten
Shampoo, alcohol, sigaretten en vape-vloeistof horen buiten bereik.
Planten
Controleer giftige planten in huis en tuin, zoals taxus en wolfsmelk.
06 / 10
Een koortsstuip ziet er heftig uit, maar stopt vaak vanzelf binnen enkele minuten. Kijk op de klok en voorkom dat het kind zich bezeert.

Herkennen
Schokken en verminderd bewustzijn
Bewustzijnsverlies en wegdraaiende ogen.
Symmetrisch schokken van armen en benen.
Stokkende ademhaling of kort blauw zien.
Na het schokken diep slapen.
Doen
Leg op de zij en houd tijd bij
Leg het kind op de zij en zorg dat het vrij kan ademen.
Haal harde voorwerpen weg.
Noteer de duur en wat je ziet.
Bel direct de huisarts of huisartsenpost, ook als het schokken is gestopt.
Let op
Niet tegenhouden
Houd het kind niet tegen en stop niets in de mond. Thuisarts adviseert niet om een koortsstuip met koud water of een nat washandje te koelen.
07 / 10
Een kind dat niet reageert is altijd ernstig. Tijdens een cursus leer je de luchtweg openen en de ademhaling controleren.

Herkennen
Het kind reageert niet
Spreek het kind aan en schud voorzichtig aan de schouders. Geen reactie betekent dat je direct verdergaat met het controleren van de ademhaling.
Doen
Open de luchtweg
Controleer eerst of jij en het kind veilig zijn.
Open de luchtweg.
Kijk, luister en voel maximaal 10 seconden.
Schakel professionele hulp in en volg de aanwijzingen.
Let op
Reanimatie leer je praktisch
De juiste techniek en volgorde vragen begeleide oefening. Indien hier behoefte voor is, contacteer ons om deze vaardigheid te oefenen tijdens een volledige kinder EHBO-cursus.
08 / 10
Bij een voorwerp voorkom je dat het dieper raakt. Bij een bloedneus laat je bloed naar voren lopen en geef je tien minuten druk.

Herkennen
Kijk wat er aan de hand is
Een zichtbaar of vermoed voorwerp in één neusgat.
Slecht ruikend of bloederig neusslijm kan wijzen op een voorwerp dat er langer zit.
Een bloedneus kan spontaan ontstaan of volgen op een val of stoot.
Doen
Snuiten of tien minuten drukken
Voorwerp: laat het kind snuiten terwijl het vrije neusgat wordt dichtgedrukt. Bloedneus: hoofd licht voorover, voorzichtig snuiten — behalve na een val of stoot — en de neus tien minuten dichtknijpen.
Let op
Geen pincet, watten of tampon
Laat een huisarts een voorwerp verwijderen als snuiten niet lukt. Laat een bloedneus na een klap of stoot medisch beoordelen.
09 / 10
De meeste lokale reacties zijn mild. Een steek in mond of keel, benauwdheid of een ernstige allergische reactie vraagt directe professionele hulp.

Herkennen
Steek of vastzittende teek
Bij een insectensteek: jeuk, roodheid, directe pijn of zwelling.
Bij een tekenbeet: een klein, vastzittend donker puntje.
Later kan een rood bultje of vlekje ontstaan.
Doen
Verwijder zorgvuldig
Insect: verwijder zo nodig een angel en koel maximaal 20 minuten. Teek: pak hem zo dicht mogelijk bij de huid met een tekentang, tekenkaart of puntpincet. Reinig daarna het wondje en noteer datum en plek.
Let op
Geen alcohol vóór verwijderen
Gebruik vóór het verwijderen van een teek geen alcohol. Schakel direct professionele hulp in bij een steek in mond of keel, benauwdheid of een ernstige allergische reactie.
10 / 10
Los vuil kun je voorzichtig naar de neuszijde verwijderen of met lauw water uitspoelen. Vastzittend vuil laat je beoordelen.

Herkennen
Los vuiltje of zand
Een los vuiltje ligt zichtbaar op het oogwit. Bij zand kunnen meerdere korrels onder de oogleden zitten en blijft het oog geïrriteerd.
Doen
Veeg of spoel voorzichtig
Veeg alleen een los vuiltje met de punt van een natte doek richting de neus en niet over het gekleurde deel. Spoel zand met lauw water terwijl je de oogleden openhoudt en het kind laat rondkijken.
Let op
Laat niet wrijven
Zit het vuiltje vast of blijven de klachten bestaan? Laat het door een arts verwijderen.
Tien vragen. Hoeveel weet jij nog?
De quiz helpt je de theorie te herhalen. Een goede score vervangt geen praktijktraining.
Wat is bij verslikken het belangrijkste signaal dat er nog lucht langs komt?
PREVENTIECHECK
Ga letterlijk op kruiphoogte door het huis. Wat is bereikbaar, los, heet, klein of aantrekkelijk verpakt?

Inhoud gebaseerd op de Firstguardian Kinder EHBO cursus, verzorgd door gecertificeerde instructeurs
Laatst geupdate op: 3 november 2026